De begeestering van Pinksteren
Pinksteren is meer dan uitbundig enthousiasme: het is, geraakt door de Geest, in beweging komen. Rob van Essen laat zich inspireren door de wilde ganzen.
Wilde ganzen; bij menig lezer zal de eerste associatie waarschijnlijk het programma zijn over diaconale projecten, veraf en dichtbij. Als er verteld wordt wat het project van de week ervoor heeft opgebracht, is dat altijd verrassend. Gelovig of niet gelovig, steeds komen mensen weer in beweging om een steentje bij te dragen.
De naam ‘wilde ganzen’ gaat terug op een verhaal van de filosoof Søren Kierkegaard over tamme ganzen die wilde ganzen zien overvliegen en elkaar vertellen hoe geweldig die vrijheid moet zijn. Opgetild uit de tredmolen van het bestaan. Maar wegvliegen en zich bij de wilde ganzen aansluiten, vergeet het maar.
In de kerken vieren we straks het Pinksterfeest. Na een periode van gebed staan de leerlingen in vuur en vlam. Ze vinden woorden die buitenstaanders raken; dronken van vreugde zijn ze. Het verhaal van Lucas bepaalde mij erbij dat ons lijf, de begeestering die bezit van ons neemt, in veel kerkdiensten afwezig is. Zijn we tamme ganzen geworden?
Natuurlijk besef ik dat ik vanuit mijn witte bubbel schrijf. Nooit zal ik de Afro-Amerikaanse kerkdienst vergeten in hartje Harlem in New York, waar ik mijn ogen niet kon losmaken van de pianist. Geen seconde zat hij op de pianokruk: hij speelde staand, dansend en nam de gemeente mee.
Maar Pinksteren is meer dan uitbundig enthousiasme. Het is, geraakt door de Geest, in beweging komen. Ik denk aan de diaken in Utrecht, die uitgeprocedeerde asielzoekers in huis nam en tot in de hoogste regionen voor ze pleitte. ‘Doe het niet’, zeiden keurige gemeenteleden, ‘weet je wel wat je in huis haalt?’
Gezellig rommeltje
Ook zal ik de Pinksterviering in de Bethelkerk niet vergeten, waar ik de preek afsloot met de uitnodiging kleurige linten door de kerk te gooien. Toen ik vroeg de linten omhoog te houden, was er één groot netwerk van verbondenheid. Het was een gezellig rommeltje. Geen spreken in ‘eigen talen’, maar wel samenwerken om zichtbaar te maken dat wij niet zonder de ander kunnen.
Zijn we
tamme ganzen
geworden?
Op Tweede Pinksterdag lopen Limburgers in Maastricht in processie door de stad. Voor protestanten een hele cultuurschok, maar een vriendin van ons maakte het mee en was geraakt door de devotie. Misschien wordt het tijd om oecumenisch ruimte te maken voor de begeestering die anderen ervaren. Er kunnen sombere verhalen verteld worden over kerksluiting en afname van het aantal leden. Maar in het aantal – volwassen – dopelingen in de Rooms-Katholieke Kerk zit al enkele jaren een stijgende lijn; het zijn er dit jaar honderden. Over de Protestantse Kerk heb ik geen cijfers, maar jongeren weten de weg te vinden. Een van de oorzaken is dat velen op zoek zijn naar zingeving. Maar daaraan voorafgaand zou ook wel eens de begeestering van kennissen of een kerkdienst een rol kunnen spelen. Zo kan het verlangen gewekt worden naar verre horizonten en de moed je bij de wilde ganzen aan te sluiten.
Rob van Essen