Relatie herstellen of loslaten?
Eind februari is in de Kloosterkerk een leerkring gestart over vergeving en verzoening. Het doel is dat deelnemers een verdiept inzicht krijgen in het onderwerp. De kring is geen therapiegroep, maar deelname kan wel helend werken.
Wat is er nodig om te kunnen komen tot vergeving, verzoening en vrede in onze relaties met anderen? Gedurende vijf avonden denken de deelnemers aan een leerkring in de Kloosterkerk hier dit voorjaar met elkaar over na. De leerkring wordt geleid door theoloog Theo Witkamp, oud-docent en -supervisor aan de Protestantse Theologische Universiteit. Hij licht toe: ‘De leerkring past binnen het jaarthema van de Kloosterkerk: verlangen naar wijsheid. Daarbij putten we uit Het boek van vergeving, geschreven door Desmond en Mpho Tutu.’ Witkamp omschrijft het werk van Tutu en zijn dochter Mpho als een niet zo theoretisch, maar voldoende diepgravend boek.
Ongezonde wraakgevoelens
‘Je kunt heel ingewikkeld over vergeving praten’, zegt Witkamp, ‘maar tegelijkertijd weten we allemaal waar het over gaat. Zo weten we dat het niet gezond is om met wraakgevoelens te blijven zitten.’ Ter illustratie citeert hij een spiritueel leider: ‘Vasthouden aan woede is als het vasthouden van een hete kool met de bedoeling om die naar iemand anders te gooien. Jij bent degene die verbrandt.’ Ook in de Bijbel wordt veelvuldig over vergeving gesproken, door Jezus bijvoorbeeld. Volgens Witkamp gaat het er altijd om dat je probeert om uit de cyclus van woede en vergelding te raken, want dat beschadigt alleen maar meer.
Met zeventien deelnemers geniet de kring veel belangstelling vanuit de gemeente. Witkamp vindt dat niet zo verwonderlijk: ‘We zijn of voelen ons allemaal wel eens onrechtmatig behandeld. Ook hebben we allemaal wel eens een ander bezeerd, door gedrag of woorden, gewild of ongewild. De vraag is dan: hoe ga je daarmee om?’ Om die vraag te beantwoorden, hanteert Witkamp de vier stappen uit het boek. De eerste twee stappen zijn: vertellen wat er is gebeurd en benoemen van de pijn. De derde stap is vergeving. Onderdeel daarvan is het luisteren naar je eigen verhaal vanuit het perspectief van de ander. De vierde stap is beslissen of je de relatie herstelt of loslaat.
Rouwverwerking
Tijdens de eerste avond kwamen er al veel verhalen los. Witkamp: ‘Het onderwerp leeft. Tegelijk heb ik aangegeven dat we geen therapiegroep zijn. Het doel van de leerkring is: inzicht krijgen in hoe de processen werken. Dat dat therapeutische effecten kan hebben, is zeker waar. Dat iemand bijvoorbeeld zegt: ik denk dat het tijd is om naar mijn broer te stappen.’ Door de leerkring doet Witkamp ook zelf nieuwe inzichten op. In die zin is hij blij dat de toerustingscommissie hem dit onderwerp in de schoot heeft geworpen.
‘Je moet het niet
doen omdat Jezus
het bevolen heeft’
Witkamp besluit: ‘Ik zou niet over vergeving willen praten als een plicht, maar als een mogelijkheid. Lachend: ‘Knarsetandend iemand vergeven, werkt niet.’ Dan weer ernstig: ‘Je moet het niet doen omdat Jezus het nu eenmaal bevolen heeft. Alleen als je innerlijke ruimte kunt creëren, kom je verder. Het lijkt op rouwverwerking. Het is afscheid nemen van een gedroomd verleden, accepteren dat dat verleden er niet meer is en van daaruit een weg vooruit vinden.’
Roelie Dröge
Bij de foto: ‘Vergeven is afscheid nemen van een gedroomd verleden en van daaruit een weg vooruit vinden.’