Kerk binnen de muren
Om de week wordt er in de Scheveningse gevangenis op zondag een viering gehouden voor gedetineerden. Een groep gemotiveerde vrijwilligers staat pastor Geraldine bij om de kerkdiensten goed te laten verlopen en de bezoekers welkom te heten.
Op de luchtplaats van de gevangenis in Scheveningen ligt een rode kat languit op een tafel. Hij laat zich lekker aaien door een gedetineerde, die even een uurtje buiten mag zijn. Samen met een andere gevangene kijk ik vanuit de ruimte waar om de week vieringen worden gehouden naar het aandoenlijke tafereel. Er ontstaat een klein gesprek over dieren. Ik ben blij met het gespreksonderwerp, want ik kom van buiten en hij zit normaal gesproken zo’n achttien uur per dag in zijn cel. Waarover praat je dan? Het lijkt vrijwilliger Nico goed af te gaan. De mannen die binnenkomen om de laagdrempelige kerkdienst bij te wonen, begroeten hem hartelijk. Nico is een tachtiger en al jaren betrokken bij het werk van de geestelijk verzorgers in het detentiecentrum. ‘Ik kwam hier voor het eerst om te zingen in een dienst en ben gebleven als vrijwilliger. Ik begeleid de diensten op de piano en repeteer elke dondermiddag met een klein groepje gedetineerden die samen het kerkkoor vormen. Ik kom hier veel en graag.’
Vrijheid
Op deze zondag wordt het koortje versterkt door een groepje zangers uit Katwijk, die regelmatig langskomen om de dienst muzikaal te ondersteunen. Het maakt dat er deze dag extra veel mannen onder het gehoor van geestelijk verzorger Geraldine zitten. Zij is uitgezonden door het bisdom Rotterdam en in dienst bij justitie. Het thema van de dienst is ‘Geroepen om vrij te zijn’. De woorden krijgen in deze streng beveiligde omgeving waar mensen vastzitten een bijzondere lading. ‘Jezus is ons komen bevrijden, omdat we allemaal wel ergens slaaf van zijn’, begint ze de dienst. Op een eenvoudige manier legt ze uit wat christelijke vrijheid is. ‘Vrijheid is niet maar doen wat je wilt of leven zonder regels. Het is wel dat Jezus het verschil wegneemt tussen het ideaal van al de wetten in de Bijbel en wat je wel goed doet. We zijn vrij en dat maakt dat we keuzes hebben. We zijn vrij om te dienen in liefde voor God en de mensen om ons heen. Start daarom iedere dag met het vragen of God je wil helpen en als je het niet meer weet, lees dan in je Bijbel.’
Labels
De woorden van Hafkemeijer maken indruk bij sommige mannen voor wie geloof duidelijk belangrijk is. Anderen zitten er meer onbewogen bij, misschien gewoon blij om even van hun cel af te zijn en een praatje met mensen van buiten te kunnen maken. ‘In de dienst worden gedetineerden “gewoon”mens’, benadrukt Geraldine. ‘Ze hebben in dit penitentiair psychiatrisch centrum sowieso al twee labels. Ze zijn gedetineerde en patiënt. Als we doordeweeks gespreksgroepen hebben, spreken we gebedsintenties uit. Dat is heel persoonlijk. Er zijn geen bewaarders bij aanwezig. Dat zijn momenten van diepe vrede. Ik vind het van belang dat er onder christenen aandacht is voor de kerk binnen de muren. Bid voor onze mannen, dat is ook een daad van barmhartigheid.’
‘Vrijheid is niet
maar doen
wat je wilt’
Eveline is ook vrijwilliger. Ze ontvangt de mannen bij binnenkomst en na afloop is er koffie en een praatje. ‘Het brengt me nederigheid en dankbaarheid. Ik had hier ook kunnen zitten als ik ergens anders geboren was of mijn leven op een andere manier ontwricht was. De vieringen brengen me vaak dichter bij het mysterie dan in gewone kerkdiensten. Ik voel hier dat de woorden van Jezus heel wijs zijn.’
Frouckje van der Wal
Bij de foto: ‘De vieringen brengen me vaak dichter bij het mysterie dan gewone kerkdiensten.’