IN-DRUK
Het was begin 2017 dat ik op deze plek een enthousiaste column schreef over Podium Witteman. Een sprankelend programma over en met klassieke muziek, dat wat mij betreft een waardige vervanger was van de traditionele avonddiensten die langzaam uitsterven. Want we kunnen wel klagen over afnemend kerkbezoek – of incidentele reanimatiepogingen tot opwekking uitroepen – feit is dat onze samenleving in razendsnel tempo a- of antireligieus is geworden. Sinds de jaren zestig van de vorige eeuw is dat de werkelijkheid van de niet te ontkennen secularisatie. Een geloof hebben mag, maar dan wel achter de voordeur. Problematisch is dan ook nog dat christenen onderling nogal van mening verschillen over de spits van de te voeren strijd. Is het een aanval op het geloof als er groeiende weerstand is tegen scholen waar homoseksuele pupillen te horen krijgen dat ze bij God of Allah niet welkom zijn? Kun je in een cultuur van gedeeld ouderschap en quota van vrouwenparticipatie nog een kerk scheuren omdat vrouwen zich in traditionele rolpatronen hebben te schikken? In mijn buitenkerkelijke kennissenkring heeft men geen idee waarover dit gaat. Christenen hebben steeds weer de verkeerde strijd gestreden: tegen de revolutie, tegen de evolutietheorie, tegen vrouwenkiesrecht, tegen dansen en schouwburgbezoek, tegen de socialisten. Het meeste daarvan hebben we achter ons gelaten of we hebben ons aangepast.
Vele zondagavonden genoot ik met mijn bord op schoot van Podium Witteman. Paul Witteman ging met pensioen, maar de muziek bleef. Sindsdien presenteert Floris Kortie Podium Klassiek op flamboyante wijze. Jong aanstormend talent krijgt het podium, een keur van goede musici – klassiek en hedendaags – laat je van de ene verrassing in de andere vallen. Zo was de eerste Adventszondag – het kerkelijk nieuwjaar – een baken van licht in een donkere tijd. Ik zag en hoorde de twee zusjes Luna en Donna van Leeuwen die in 2026 een kinderklimaatconcertdag organiseren om met muziek en kunst jongeren te motiveren in de strijd tegen klimaatverandering (27 september Tivoli, Utrecht). De uitzending werd beëindigd met de cantate Jauchzet Gott in allen Landen van Bach. De jeugdige Franse trompettiste Lucienne Renaudin Vary en de sopraan Lucie Chartin soleerden, schitterend begeleid door het Nederlands Kamerorkest. Deze uitvoering was wel de absolute tegenhanger van zelfs het ritmische psalmgezang in een gemiddelde protestantse kerk. Ik werd er zo vrolijk van.
Terug naar de goede, oude tijd? Maar dan graag naar Bach, bij wie geloven een feest is. En dan te bedenken dat mijn kerkelijk nieuwjaar begon met de cantatedienst in de Maranathakerk, waar ik mocht voorgaan. Musica Poëtica bracht Nun komm, der Heiden Heiland (BWV 62) ten gehore. Een mooie vertaling geeft lied 433 in het Liedboek (2013). Toen de muziek inzette had ik wel met de kerkgangers door het middenpad willen dansen. Zó vrolijk het nieuwe jaar in.
Laten we voor 2026 dan maar afspreken dat we niet tégen van alles zijn, maar vóór muziekonderwijs op school, vóór democratische rechten voor allen en vóór Jezus. In welke volgorde dan ook.
Rob van Essen